AppCloud چیست؟ بررسی اتهامات جاسوسی، نگرانیهای امنیتی و واکنش سامسونگ
نامه سرگشاده SMEX؛ آغاز جنجال AppCloud
سازمان حقوق دیجیتال SMEX با انتشار یک نامه سرگشاده خطاب به سامسونگ، درباره نصب پیشفرض اپلیکیشن AppCloud در دستگاههای سری A و M در منطقه WANA هشدار داد. این سازمان اعلام کرد که این اپلیکیشن بدون رضایت کامل کاربران نصب میشود، حذف آن دشوار است و بخشی از دادههای کاربران را جمعآوری میکند.
SMEX از سامسونگ خواست تا نصب اجباری این اپلیکیشن را متوقف کرده، اطلاعات شفافتری از نحوه جمعآوری داده ارائه دهد و امکان غیرفعالسازی کامل این برنامه را فراهم کند.
اپلیکیشن متهم: AppCloud دقیقاً چیست؟
AppCloud یک اپلیکیشن سیستمی است که معمولاً با عنوان «پیشنهاددهنده برنامهها» شناخته میشود. این نرمافزار در برخی گوشیهای سامسونگ بهصورت پیشفرض نصب شده و کاربران عادی بهسادگی نمیتوانند آن را حذف کنند. توسعهدهنده اصلی آن، شرکت IronSource است؛ یک شرکت اسرائیلی که بعدها با شرکت Unity ادغام شد.
وجود یک اپ با ریشهی خارجی و نصب سیستمی باعث نگرانی کاربران در منطقه خاورمیانه شده است. برخی معتقدند عملکرد این برنامه فراتر از آن است که یک ابزار «پیشنهاد اپلیکیشن» ساده باشد.
از نظر فنی، AppCloud در سطح سیستمی اجرا شده و بهروزرسانیهای سیستم ممکن است باعث فعال شدن دوباره آن شوند. حتی پس از غیرفعالسازی، برخی کاربران گزارش دادهاند که نوتیفیکیشنها یا پیشنهادهای برنامه باز میگردد.
کارشناسان امنیت سایبری چه میگویند؟
تحلیلهای امنیت سایبری نشان میدهد که AppCloud برخی دادههای دستگاه را برای ارائه پیشنهادهای تبلیغاتی جمعآوری میکند؛ از جمله اطلاعات سختافزاری، نوع گوشی، مدل دستگاه و گاهی اطلاعات شبکه. در نگاه امنیت سایبری، هر اپلیکیشن سیستمی که امکان حذف نداشته باشد، یک خطر بالقوه محسوب میشود.
- نبود شفافیت در سیاستهای حریم خصوصی
- جمعآوری نوعی اثر انگشت دستگاه (Device Fingerprint)
- ارتباط با سرورهای خارجی و ناشناخته بودن کامل دادههای ارسالی
- احتمال جمعآوری اطلاعات مکانی در برخی مدلها
- نصب پیشفرض و بدون opt-out واقعی
- سخت بودن حذف برای کاربران معمولی
برخی متخصصان میگویند: حتی اگر AppCloud واقعاً ابزار جاسوسی نباشد، ساختار فعلی آن—به دلیل عدم شفافیت، ماهیت تبلیغاتی و منشاء توسعهدهنده—ریسک امنیتی و حریم خصوصی ایجاد میکند.
پاسخ سامسونگ؛ سکوت یا رفع مسئولیت؟
سامسونگ بهطور رسمی اعلام کرده که AppCloud تهدید امنیتی محسوب نمیشود و تنها یک ابزار تبلیغاتی برای پیشنهاد اپلیکیشن است. با این حال، این پاسخ نتوانسته نگرانی کاربران و متخصصان را برطرف کند. زیرا:
- سامسونگ جزئیات دقیقی از نوع دادههای جمعآوریشده ارائه نکرده است.
- هیچ گزینه حذف ساده برای کاربران معمولی ارائه نشده.
- در برخی کشورها نسخههای بدون AppCloud عرضه شده، اما در کشورهای WANA همچنان نصب است.
همین تفاوت منطقهای باعث شده که موضوع حساسیتهای ژئوپولیتیکی و امنیتی نیز مطرح شود و گزارشهای رسانهای آن را جدیتر کردهاند.
پیامدهای امنیتی، حقوقی و اخلاقی این ماجرا
از نگاه امنیت سایبری، هر اپلیکیشنی که بهصورت اجباری نصب شود و حذف آن سخت باشد، بخشی از کنترل دستگاه را از کاربر میگیرد. این موضوع میتواند زمینهساز:
- کاهش اعتماد عمومی به برند سامسونگ
- تردید درباره امنیت دادهها
- ایجاد ریسک در کشورهایی با حساسیت امنیتی بالا
- احتمال سوءاستفاده تبلیغاتی و تجاری
- چالشهای حقوقی مرتبط با حفاظت از دادهها
از لحاظ اخلاق دیجیتال نیز شرکتها موظفاند کاربران را در جریان دادههایی که جمعآوری میکنند قرار دهند؛ چیزی که بسیاری معتقدند درباره AppCloud اتفاق نیفتاده است.
راهکارهای پیشنهادی برای کاربران و سازندگان
AppCloud روی کدام مدلهای سامسونگ نصب میشود؟
این اپلیکیشن معمولاً روی مدلهای مقرونبهصرفه سامسونگ مانند سریهای گلکسی A، گلکسی M و گلکسی F بهصورت پیشفرض نصب شده است.
بر اساس گزارش وبسایت Android Authority، سرویس AppCloud یک برنامه پیشنصبشده است که «در زمان راهاندازی اولیه یا پس از بهروزرسانی دستگاه، پیشنهادهایی برای نصب اپلیکیشنهای شخص ثالث نمایش میدهد». این رفتار بیشتر در گوشیهای اقتصادی سامسونگ دیده میشود.
توجه داشته باشید که حذف AppCloud امکانپذیر نیست؛ اما میتوانید آن را غیرفعال (Disable) کرده و از اجرای آن جلوگیری کنید.
چگونه AppCloud را غیرفعال کنیم؟
- وارد تنظیمات (Settings) شوید.
- به بخش Apps بروید.
- AppCloud را پیدا و انتخاب کنید.
- روی گزینه Disable بزنید.
- برای اطمینان بیشتر، از گزینه Force Stop نیز استفاده کنید.
